Căn cứ Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 10:2025/BCA (ban hành kèm Thông tư 103/2025/TT-BCA) và Nghị định 105/2025/NĐ-CP, bãi sạc xe điện trong hầm chung cư bắt buộc phải bố trí tại khu vực ngăn cháy riêng biệt (vách ngăn EI 45), trang bị hệ thống rơ-le ngắt nguồn tự động khi nhiệt độ vượt quá 60°C, hệ thống hút khói sự cố cưỡng bức, bố trí bình chữa cháy gốc nước chuyên dụng cho Pin Lithium-ion và hoàn thành kết nối truyền tin báo sự cố 114 trước ngày 01/07/2027.
Bãi sạc xe điện hầm chung cư có bắt buộc phải bố trí khu vực ngăn cháy riêng biệt không?
Sự gia tăng nhanh chóng của xe máy điện và ô tô điện tại các đô thị lớn đang đặt ra thách thức nghiêm trọng đối với công tác quản lý an toàn phòng cháy chữa cháy (PCCC) tại các tòa nhà chung cư cao tầng. Do đặc tính cháy nổ phức tạp của bộ pin Lithium-ion, các quy chuẩn kỹ thuật mới nhất đã đưa ra những quy định vô cùng nghiêm ngặt đối với việc bố trí bãi sạc xe điện dưới tầng hầm.
Quy định phân khoang ngăn cháy bãi sạc theo QCVN 10:2025/BCA & QCVN 06:2022/BXD
Theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 10:2025/BCA và QCVN 06:2022/BXD, trạm sạc hoặc khu vực sạc xe điện bố trí trong hầm nhà chung cư không được phép xếp lẫn lộn với khu vực để xe động cơ đốt trong (xe xăng, xe dầu).
Khu vực sạc xe điện phải được quy hoạch thành một khoang cháy hoặc cụm bãi sạc riêng biệt. Diện tích của mỗi cụm sạc phải được khống chế theo đúng bản vẽ thiết kế PCCC đã được thẩm định, đảm bảo khoảng cách an toàn đến các lối thoát nạn, đường dốc tầng hầm và các trạm biến áp, tủ điện tổng của tòa nhà.
Yêu cầu về giới hạn chịu lửa của tường và vách ngăn cháy
Để ngăn ngừa nguy cơ đám cháy pin xe điện bùng phát và lan rộng ra toàn bộ hầm gửi xe, quy chuẩn bắt buộc khu vực sạc xe điện phải được bao che cách ly bởi:
- Tường ngăn cháy loại 1: Giới hạn chịu lửa tối thiểu REI 45 đến REI 60 đối với tường gạch gốm, bê tông chịu lực bao quanh.
- Vách ngăn cháy loại 2: Giới hạn chịu lửa tối thiểu EI 45 đối với vách thạch cao chuyên dụng hoặc vách kính chống cháy.
- Cửa ngăn cháy: Các cửa đi thông từ khu vực sạc xe điện sang các khu vực khác của tầng hầm phải là cửa chống cháy tự động đóng, đạt tiêu chuẩn tối thiểu EI 30 hoặc E 45.
Bảng đối chiếu quy định: Khu vực gửi xe thông thường vs. Bãi sạc xe điện chuyên biệt
| Tiêu chí quy chuẩn | Khu vực để xe động cơ đốt trong (Xe xăng/dầu) | Bãi sạc xe điện chuyên biệt hầm chung cư |
| Phân khoang cách ly | Bố trí theo khoang cháy chung của tầng hầm | Bắt buộc ngăn cách riêng bằng vách chống cháy EI 45 |
| Giới hạn chịu lửa vách bao | Theo thiết kế khoang cháy tổng thể tầng hầm | Vách ngăn cháy tối thiểu EI 45, cửa ngăn cháy EI 30 |
| Hệ thống ngắt nguồn điện | Cắt điện tổng khi có tín hiệu báo cháy | Bắt buộc rơ-le ngắt nguồn tự động tại từng ổ sạc khi quá nhiệt (>60°C) |
| Trang bị bình chữa cháy | Bình bột ABC (MFZL4) hoặc bình CO2 (MT3) | Bắt buộc bổ sung bình chữa cháy gốc nước/chuyên dụng Pin Lithium |
| Hệ thống hút khói sự cố | Tính toán lưu lượng theo diện tích khoang xe chung | Bắt buộc duy trì áp suất âm và lưu lượng hút cưỡng bức riêng |
Thông số kỹ thuật PCCC bắt buộc đối với bãi sạc xe điện hầm chung cư
Để một bãi sạc xe điện trong hầm chung cư vận hành an toàn và đủ điều kiện kiểm tra hậu kiểm theo Nghị định 347/2026/NĐ-CP, Ban quản lý tòa nhà và Chủ đầu tư phải đảm bảo đáp ứng đầy đủ các thông số kỹ thuật cốt lõi dưới đây.
Yêu cầu về hệ thống cấp điện và thiết bị ngắt tự động
- Đường dây cấp nguồn độc lập: Hệ thống dây dẫn điện cấp cho các tủ sạc, ổ sạc xe điện phải đi riêng biệt, sử dụng cáp điện chống cháy hoặc cáp chậm cháy đặt trong ống gen kim loại/máng cáp sơn tĩnh điện chống cháy.
- Aptomat chống rò rỉ (ELCB/RCBO): Mỗi ổ cắm sạc hoặc cụm sạc phải được bảo vệ độc lập bằng Aptomat chống dòng rò rỉ điện có độ nhạy cao (dòng rò định mức không vượt quá 30mA).
- Cảm biến rơ-le ngắt quá nhiệt: Bắt buộc tích hợp cảm biến nhiệt độ tại điểm tiếp xúc ổ cắm. Khi nhiệt độ đầu sạc hoặc ổ cắm vượt quá 60°C, rơ-le phải tự động ngắt nguồn cấp điện lập tức để ngăn ngừa hiện tượng chảy nhựa và chập cháy dây dẫn.
Hệ thống báo cháy tự động & Hút khói sự cố cưỡng bức
- Đầu báo khói địa chỉ & Đầu báo nhiệt gia tăng: Khu vực sạc xe điện phải được phủ kín bởi các đầu báo khói địa chỉ thông minh. Khuyến khích lắp đặt bổ sung đầu báo khói quang học kết hợp đầu báo khí CO để phát hiện sớm hiện tượng bốc khói nhiệt từ vỏ pin Lithium trước khi bùng lửa.
- Hệ thống hút khói sự cố: Quạt hút khói tầng hầm tại khu vực sạc phải được kết nối liên động với hệ thống báo cháy. Khi có tín hiệu báo cháy, quạt hút khói sự cố phải tự động kích hoạt với lưu lượng hút cưỡng bức đạt tối thiểu 9.000 m³/h, tạo áp suất âm nhẹ để gom toàn bộ khí độc bộc phát ra bên ngoài tòa nhà.
Bảng tổng hợp 6 tiêu chí kỹ thuật PCCC bắt buộc cho trạm sạc xe điện hầm chung cư
| STT | Hạng mục kỹ thuật | Tiêu chuẩn kỹ thuật bắt buộc | Căn cứ pháp lý áp dụng |
| 1 | Vách ngăn cách ly | Vách ngăn cháy đạt giới hạn chịu lửa tối thiểu EI 45 | QCVN 10:2025/BCA & QCVN 06:2022/BXD |
| 2 | Bảo vệ chống rò điện | Aptomat chống rò (RCBO) dòng rò ≤ 30mA cho từng ổ sạc | TCVN 3890:2023 & Quy chuẩn kỹ thuật điện |
| 3 | Cảm biến ngắt nguồn | Rơ-le tự động cắt điện khi nhiệt độ ổ sạc > 60°C | QCVN 10:2025/BCA (Thông tư 103/2025/TT-BCA) |
| 4 | Đầu báo cháy tự động | Đầu báo khói địa chỉ quang học kết hợp cảm biến CO | TCVN 5738:2021 & TCVN 3890:2023 |
| 5 | Bình chữa cháy tại chỗ | Bình gốc nước/ngăn cháy lan Pin Lithium (4 lít / 6 lít) | TCVN 3890:2023 & TCVN 7435-2:2004 |
| 6 | Hút khói sự cố | Quạt hút sự cố chạy tự động, lưu lượng ≥ 9.000 m³/h | QCVN 06:2022/BXD (Phụ lục D) |
So sánh các loại bình chữa cháy cho đám cháy pin lithium-ion xe điện: bình nào hiệu quả?
Một trong những sai lầm phổ biến nhất của Ban quản lý chung cư hiện nay là trang bị bình chữa cháy bột ABC hoặc bình khí CO2 thông thường tại khu vực sạc xe điện. Khi pin Lithium-ion bị cháy, các loại bình truyền thống này hầu như không mang lại hiệu quả dập lửa triệt để.
Phân tích hiện tượng thoát nhiệt của Pin Lithium-Ion
Khác với đám cháy xăng dầu hay gỗ giấy thông thường, sự cố cháy pin Lithium-ion khởi phát từ hiện tượng Thermal Runaway (Thoát nhiệt). Khi pin bị chập điện, quá sạc hoặc tác động cơ học, nhiệt độ bên trong cell pin tăng vọt từ 150°C lên tới 800°C – 1000°C chỉ trong vài giây.
Quá trình này tự giải phóng khí Oxy nội tại từ các hợp chất Metal Oxide trong cực dương, khiến đám cháy tự duy trì phản ứng hóa học mà không can thiệp được bằng việc cắt oxy môi trường.
>>> Tìm hiểu thêm: Giải Mã Cháy Pin Lithium-Ion Ở Xe Điện & Giải Pháp – Tư Vấn Thiết Kế PCCC Tối Ưu Chi Phí Tới 20% Từ CES Firetech
Vì sao bình bột ABC và bình khí CO2 không dập tắt được cháy pin xe điện?
- Bình khí CO2: Khí CO2 phun ra ở nhiệt độ -79°C chỉ có tác dụng làm lạnh bề mặt tức thì và loãng không khí. Tuy nhiên, CO2 bay hơi cực nhanh, không thẩm thấu được vào bên trong cấu trúc vỏ pin khép kín. Nhiệt độ tích tụ cực cao bên trong lõi pin sẽ khiến lửa bùng phát trở lại ngay khi khí CO2 tan đi.
- Bình bột chữa cháy ABC: Bột chữa cháy tạo một lớp màng bao phủ cách ly Oxy bề mặt. Nhưng do pin Lithium tự giải phóng Oxy nội tại, màng bột không thể dập tắt phản ứng thoát nhiệt bên trong. Đồng thời, bột chữa cháy không có khả năng hạ nhiệt độ của lõi pin xuống dưới ngưỡng cháy.
Cơ chế dập lửa & làm mát vượt trội của Bình chữa cháy gốc nước chuyên dụng
Hiện nay, các loại bình chữa cháy gốc nước (như công nghệ sinh học Vermiculite, công nghệ màng bọt Orion, Vinafoam, Dolphin, Hafico) được chứng minh là giải pháp duy nhất dập tắt hiệu quả đám cháy Pin Lithium-ion:
- Cơ chế thẩm thấu & Hạ nhiệt cực nhanh: Dung dịch chữa cháy gốc nước thẩm thấu sâu vào các khe hở của khối pin, hấp thụ nhiệt lượng khổng lồ và hạ nhiệt độ lõi pin từ 1.000°C xuống dưới 100°C trong thời gian ngắn.
- Tạo màng cách ly ngăn cháy lại: Chất chữa cháy tạo ra một lớp màng nhầy bọc kín các cell pin, ngăn chặn phản ứng hóa học lan truyền sang các cell pin lân cận, triệt tiêu hoàn toàn nguy cơ tái cháy.
Bảng so sánh 3 loại bình chữa cháy tại bãi sạc xe điện hầm chung cư
| Tiêu chí so sánh | Bình bột chữa cháy ABC (MFZL4/MFZL8) | Bình khí chữa cháy CO2 (MT3/MT5) | Bình chữa cháy gốc nước (Vinafoam/Orion/Dolphin) |
| Cơ chế tác động chính | Phủ màng bột cách ly Oxy | Làm lạnh bề mặt & cách ly Oxy | Hạ nhiệt sâu lõi pin & đóng màng ngăn phản ứng |
| Khả năng dập cháy Pin Lithium | Không hiệu quả (chỉ dập cháy vỏ nhựa bên ngoài) | Kém hiệu quả (chỉ tắt lửa tạm thời vài giây) | Rất hiệu quả (Dập tắt hoàn toàn đám cháy pin) |
| Nguy cơ bùng cháy trở lại | Rất cao (do lõi pin vẫn duy trì nhiệt độ cao) | Cực kỳ cao (sau khi khí CO2 khuếch tán hết) | Rất thấp (do nhiệt độ đã được hạ xuống an toàn) |
| Độ an toàn thiết bị điện | Bột gây ăn mòn, hư hỏng linh kiện điện tử | An toàn cho linh kiện nhưng nguy hiểm nếu xịt vào người | An toàn, dung dịch sinh học không độc hại |
| Khuyên dùng tại trạm sạc xe điện | Không nên sử dụng làm bình chủ lực | Không khuyến khích cho khu vực sạc pin | Bắt buộc trang bị làm bình chữa cháy chủ lực |
Mức xử phạt vi phạm an toàn PCCC bãi sạc xe điện hầm chung cư là bao nhiêu?
Theo quy định tại Nghị định 106/2025/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 69/2026/NĐ-CP và Nghị định 347/2026/NĐ-CP), các hành vi vi phạm quy định an toàn PCCC tại bãi sạc xe điện hầm chung cư sẽ bị xử lý phạt tiền rất nặng, đi kèm các hình thức xử phạt bổ sung nghiêm khắc.
Chi tiết khung tiền phạt đối với tổ chức
- Phạt tiền từ 30.000.000đ đến 50.000.000đ: Áp dụng đối với hành vi không duy trì hoạt động thường xuyên của hệ thống báo cháy, hệ thống hút khói hoặc ngắt kết nối rơ-le tự động ngắt nguồn điện tại khu vực sạc xe điện.
- Phạt tiền từ 60.000.000đ đến 100.000.000đ: Áp dụng đối với hành vi tự ý cải tạo, lắp đặt thêm các ổ sạc xe điện dưới tầng hầm làm thay đổi công năng khoang cháy mà chưa được tự tổ chức nghiệm thu PCCC hoặc chưa đăng ký khai báo CSDL PCCC Quốc gia theo Nghị định 347/2026/NĐ-CP.
- Phạt tiền từ 80.000.000đ đến 100.000.000đ: Áp dụng đối với hành vi đưa bãi sạc xe điện vào khai thác sử dụng khi chưa hoàn thành việc tổ chức nghiệm thu PCCC theo quy định.
Hình thức xử phạt bổ sung & Bện pháp khắc phục hậu quả
Bên cạnh việc phạt tiền, cơ sở vi phạm còn phải đối mặt với:
- Tạm đình chỉ hoạt động: Bị tạm đình chỉ hoạt động bãi sạc xe điện hoặc tạm đình chỉ toàn bộ tầng hầm chung cư từ 01 tháng đến 06 tháng.
- Buộc tháo dỡ & Khôi phục hiện trạng: Buộc tháo dỡ toàn bộ hệ thống trạm sạc tự phát không đạt chuẩn PCCC, buộc khôi phục lại vách ngăn cháy và giải pháp kiến trúc ban đầu.
Lộ trình kết nối thiết bị truyền tin báo sự cố 114 & giải pháp từ CES Firetech
Hạn chót hoàn thành kết nối truyền tin báo cháy tự động trước 01/07/2027
Theo Điều 27 Nghị định 105/2025/NĐ-CP và Nghị định 347/2026/NĐ-CP, toàn bộ các nhà chung cư, tòa nhà cao tầng có bãi sạc xe điện bắt buộc phải hoàn thành việc lắp đặt Thiết bị truyền tin báo sự cố PCCC kết nối trực tiếp với Hệ thống CSDL PCCC Quốc gia và Trung tâm thông tin chỉ huy 114 của Cảnh sát PCCC.
- Thời hạn cuối cùng: Trước ngày 01/07/2027.
- Tác dụng vận hành: Khi trạm sạc xe điện phát sinh sự cố khói nhiệt, thiết bị sẽ tự động truyền tín hiệu cảnh báo báo cháy tức thì về điện thoại Ban quản lý và Trung tâm 114 mà không cần con người bấm nút thủ công.
Giải pháp Tư vấn, Thiết kế & Nâng cấp PCCC bãi sạc xe điện trọn gói từ CES Firetech
Là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực tư vấn giải pháp kỹ thuật PCCC tại Việt Nam, CÔNG TY TNHH KỸ THUẬT THƯƠNG MẠI CES (CES FireTech) mang đến giải pháp trọn gói cho Ban quản lý và Chủ đầu tư chung cư:
- Tối ưu 15% – 20% Chi phí đầu tư (Value Engineering): CES ứng dụng phần mềm mô phỏng tính toán lưu lượng hút khói và phân vùng vách ngăn cháy thông minh, giúp giảm thiểu chi phí vật tư cải tạo mà vẫn đáp ứng 100% tiêu chuẩn QCVN 10:2025/BCA & QCVN 06:2022/BXD.
- Kỹ thuật bảo trì “Gate 0 Simulate”: Đội ngũ kỹ sư 100% có chứng chỉ hành nghề thực hiện kiểm tra liên động hệ thống báo cháy và quạt hút khói bãi sạc theo quy trình Gate 0 – thử nghiệm mô phỏng an toàn tuyệt đối, không gây gián đoạn sinh hoạt cư dân.
- Bàn giao Hồ sơ Mẫu PC18 & Khai báo CSDL Quốc gia: Hỗ trợ chủ đầu tư hoàn thiện trọn bộ hồ sơ tự nghiệm thu PCCC (Mẫu PC18) và đăng tải dữ liệu điện tử thông suốt lên hệ thống của Bộ Công an theo đúng quy định Nghị định 347/2026/NĐ-CP.
Câu hỏi thường gặp về PCCC bãi sạc xe điện hầm chung cư
Q1: Có được phép sạc xe điện qua đêm tại tầng hầm chung cư không?
Trả lời: Pháp luật PCCC hiện hành không cấm việc sạc xe điện qua đêm. Tuy nhiên, việc sạc qua đêm CHỈ ĐƯỢC PHÉP thực hiện tại các bãi sạc đã đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn QCVN 10:2025/BCA, có rơ-le cảm biến tự động ngắt nguồn khi quá nhiệt (>60°C) và có camera giám sát nhiệt độ hoạt động 24/7 của Ban quản lý tòa nhà.
Q2: Pin Lithium-ion xe điện khi cháy phát ra các loại khí độc nguy hiểm nào?
Trả lời: Khi hiện tượng thoát nhiệt xảy ra, pin Lithium-ion giải phóng các loại khí cực độc bao gồm: Hydro Fluoride (HF – gây bỏng rát phổi nghiêm trọng), Carbon Monoxide (CO – gây ngạt thở tử vong nhanh), Hydrogen Cyanide (HCN) và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi (VOCs). Do đó, hệ thống quạt hút khói sự cố là bắt buộc để đẩy nhanh các khí độc này ra ngoài.
Q3: Ban quản lý chung cư hay chủ xe chịu trách nhiệm pháp lý nếu xảy ra cháy nổ trạm sạc?
Trả lời: Căn cứ Luật PCCC 2024 và Nghị định 105/2025/NĐ-CP, Chủ đầu tư/Ban quản lý chung cư chịu trách nhiệm pháp lý chính về việc đảm bảo điều kiện an toàn hạ tầng PCCC của bãi sạc (vách ngăn, rơ-le ngắt điện, bình chữa cháy). Nếu sự cố xảy ra do trạm sạc không đạt chuẩn, Ban quản lý sẽ bị xử lý trách nhiệm. Nếu sự cố do chủ xe tự ý sử dụng bộ sạc độ chế, không chính hãng, chủ xe sẽ phải bồi thường thiệt hại theo quy định dân sự và hình sự.
Q4: Chi phí cải tạo vách ngăn cháy và bổ sung bình chữa cháy pin Lithium cho bãi sạc khoảng bao nhiêu?
Trả lời: Mức chi phí phụ thuộc vào diện tích bãi sạc và hiện trạng hạ tầng tầng hầm bao gồm các công việc cải tạo thi công vách ngăn cháy EI 45, bổ sung rơ-le ngắt quá nhiệt, lắp đặt quạt hút khói và trang bị dàn bình chữa cháy gốc nước chuyên dụng dao động từ vài chục triệu đến hơn một trăm triệu đồng. Đăng ký dịch vụ tại CES FireTech giúp tối ưu tiết kiệm 15% – 20% ngân sách nhờ giải pháp Value Engineering.
——————————————–
CÔNG TY TNHH KỸ THUẬT THƯƠNG MẠI CES
📞 Hotline/Zalo: 0898 298 298
📧 Email: cestechvn@gmail.com
🌐 Website: ces-pccc.com
📍 Địa chỉ: Số 6, BT4-1, Đường Trung Thư, Đại Mỗ, Hà Nội
